Lojistik ve nakliye sözlüğü

Bu sözlük nakliye işinde ve Navlun Pro ekranlarında geçen kelimeleri günlük dille açıklar. Terimler alfabetik sıradadır. Ürüne özgü bir kavramın ayrıntısı için ilgili blog yazısına bakabilirsiniz.

A

Acente

Gemi hattı adına işi veren firma. Konteyner işinde yükü çoğu zaman acente taşıtır, faturayı da çoğu zaman o öder.

ADR

Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası anlaşmanın kısa adı. ADR'li yük taşımak ayrı belge ve donanım ister; çoğu zaman ek ücretlendirilir.

Ardiye

Yükün ya da konteynerin limanda veya depoda bekletilmesi için ödenen ücret.

Atama

Sefere araç (çekici) ve sürücü vermek. Dorse, çekiciye o an bağlı olandan gelir. Ayrıntısı araç ve sürücü ataması yazısındadır.

Avans

Borçtan fazla ya da önceden yapılan ödeme. Sonraki faturalara sayılır.

B

Bacak

İki durak arasındaki yol. Konteyner o yolda boş ya da dolu gider.

Bekleme

Aracın bir durakta beklediği süre. Müşteriden bekleme ücreti, sürücüye bekleme primi doğurabilir. Ayrıntısı bekleme takibi ve bekleme ücreti yazısındadır.

Belge

Muayene, sigorta, ehliyet gibi bitiş tarihi olan evrak. Navlun Pro'da süresi yaklaşınca uyarı çıkar; iş durmaz.

Booking

Konteyner hattında yapılan yer ayırma kaydı ve numarası. Navlun Pro'da iş emrindeki talimat no alanına yazılabilir.

C

Ciro

Belli bir sürede müşterilere yazılan toplam ücret. Navlun Pro'da KDV hariçtir ve sefer tarihine göre sayılır.

CSV

Excel'in de kaydedebildiği basit tablo dosyası. Excel dosyanız varsa doğrudan onu yüklersiniz.

Ç

Çekici

Dorseyi çeken motorlu araç; tır başı. Sefer çekiciye atanır; km ve yakıt çekicide tutulur.

Çift 20'

Bir çekicinin aynı seferde iki 20 ayaklık konteyner taşıması. Fiyatı firmadan firmaya değişir: 40'lık fiyatı bir kez ya da 20'lik fiyatı iki kez.

D

Demuraj

Konteynerin liman ya da hat tarafından tanınan serbest süreyi aşması nedeniyle hattın kestiği ücret.

Dispeçer

Seferleri araç ve sürücüye dağıtan, günlük işi yürüten çalışan.

Dorse

Çekicinin arkasına takılan ve yükü taşıyan römork.

Dönem

Hesabın kapsadığı süre: aylık, haftalık ya da ayın iki yarısı.

Durak

Seferin uğradığı yer: boş alım, yükleme, boşaltma, teslim. Varış ve ayrılış saati yazılır.

E

Ek kalem

Navlun dışındaki ek ücret ya da sürücü ek primi; örneğin gümrüklü iş farkı, ek adres. Ayrıntısı ek kalemler yazısındadır.

Engel

Kaydı durduran kural. Navlun Pro'da yalnız verinin bozulmasını önleyen kurallar engeldir; öbürleri uyarır.

Eşleşme

Çekici ile dorsenin birbirine bağlı olması. Sefere atanan çekicinin dorsesi buradan gelir.

F

Fark kalemi

Kesinleşmiş bir hesaptaki değişikliğin düzeltmesi. Eski hesap değişmez; fark sonraki döneme ayrı satır olarak yazılır. Ayrıntısı fark kalemi yazısındadır.

Fatura carisi

Faturanın kesildiği firma. Müşteriyle aynı olabilir; konteyner işinde çoğu zaman acentedir.

Faturalanacaklar

Teslim edilmiş, fiyatı girilmiş ama henüz bir faturaya bağlanmamış sefer ücretleri.

Fiyat listesi

Bir firmayla anlaşılan fiyatlar: nereye, hangi konteyner boyu, kaç lira. Navlun Pro'da tarihli satırlardan oluşur.

Fiyatsız sefer

Fiyatı henüz girilmemiş sefer. Tutarı 0 sayılmaz; fiyat girilene kadar listede bekler.

G

Geçici / Kesin

Geçici: bilgiler tamamlanmadı, rakam değişebilir. Kesin: bilgiler tamam.

Genset

Soğutmalı (reefer) konteynerin yolda soğutma ünitesini çalıştıran jeneratör. Kullanımı çoğu zaman ek ücretlendirilir.

Geri al

Az önce yapılan işlemi geri döndüren düğme. Navlun Pro'da "Emin misiniz?" sorusu yerine çıkar.

Giriş bildirimi

Limana ya da fabrikaya girecek sürücü ve aracın bilgilerini girişten önce tesise e-postayla göndermek.

Gün kaydı

Maaşlı sürücünün ve kendi çekicinin her günü ne yaptığı: çalıştı, izinli, seferde, sanayide. Puantaj da denir.

Güzergâh

Seferin nereden nereye gittiği: alım yeri, varış ili ve ilçesi, teslim yeri.

H

Hakediş

Dönem sonunda yapılan hesap: müşteriye ne yazılacak, taşerona ya da sürücüye ne ödenecek.

HC (High Cube)

Standart konteynerden daha yüksek konteyner tipi; 40' HC ve 45' HC gibi.

İ

İş başı sürücü

Maaş almayan, sefer başına ödenen sürücü; bir taşeronun sürücüsü ya da serbest çalışan.

İş emri

Müşterinin verdiği işin kaydı; örneğin "10 konteyner limana taşınacak". Seferler iş emrinden açılır.

İş tipi

İşin türü: ihracat, ithalat, boş taşıma. Seferin hangi duraklardan geçeceğini belirler.

K

Kapandı

Teslim edilmiş ve bütün ücretleri fiyatlanmış seferin durumu. Kendiliğinden olur.

Katkı payı

Gelirden yakıt, prim, taşeron gibi değişken giderler düşünce kalan tutar. Sabit giderleri karşılar. Ayrıntısı katkı payı nedir yazısındadır.

KDV

Katma değer vergisi. Navlun Pro'da fiyatlar KDV hariç girilir; oran kaleme anlık görüntü olarak yazılır.

Kesinleştirme

Dönem hesabını kapatmak. Kesinleşen hesap değişmez; sonraki düzeltme ayrı satır olarak yazılır.

Kısmi maliyet

Bazı giderleri henüz girilmemiş maliyet. Eksik tutar 0 sayılmaz; toplam yalnız bilinenlerdir.

Konşimento

Deniz taşımacılığında yükün taşındığını gösteren taşıma belgesi (bill of lading). Numarası iş emrindeki talimat no alanına yazılabilir.

Konteyner no

Konteynerin üstündeki 4 harf, 6 rakam ve 1 kontrol hanesinden oluşan numara; ISO 6346 standardına uyar. Ayrıntısı konteyner numarası ve ISO 6346 yazısındadır.

Kör sayım

Tanktaki yakıtı, kayıttaki miktarı görmeden ölçüp yazmak. Fark sonra hesaplanır.

L

Leasing

Aracın finansal kiralama yoluyla kullanılması. Navlun Pro'da leasingli araç özmal gibi işletilir; taksit sabit gider olarak girilir.

Litre maliyeti

Bir istasyonun bir aydaki faturalarında toplam tutarın toplam litreye bölümü (KDV hariç).

Lokasyon

Liman, depo, fabrika gibi yük alınan ya da teslim edilen yer.

M

Maaşlı sürücü

Firmanın kadrolu, aylık maaş alan sürücüsü.

Modül

Hesapta açılan bölüm; örneğin Operasyon, Bakım, Belge, Yakıt, Maliyet. Kapalı modülün ekranları menüde görünmez.

Mutabakat

İki kaydı karşılaştırıp tutup tutmadığına bakmak; örneğin yakıt fişindeki litre ile faturadaki litre.

Mühür no

Konteyner kapısına takılan güvenlik mührünün numarası.

Müsaitlik

Aracın o gün işe çıkabilir olup olmadığı: serviste mi, bakımı gecikti mi. Navlun Pro'da atamayı durdurmaz, uyarır.

N

Navlun

Taşıma ücreti; müşteriye yazılan ana ücret.

Ö

Özmal

Firmanın kendi aracı. Kiralık ve taşeron araçtan farklı olarak gideri ve sürücü primi firmaya aittir.

P

Pasif

Artık kullanılmayan kayıt. Silinmez, yeni işte seçilemez, geçmişte görünür.

Prim

Sürücüye maaş dışında ödenen para; örneğin sefer başına güzergâh primi ya da bekleme primi.

Prim dökümü

Bir sürücünün bir dönemdeki primlerinin listesi. Kesinleşince değişmez.

Puantaj

Çalışanın günlerinin kaydı. Navlun Pro'da gün kaydı olarak geçer.

R

Reefer

Soğutmalı konteyner. Yolda soğutma için genset kullanılabilir.

Rol

Panelde ne görüp ne yapacağınızı belirler: Yönetici, Operasyon müdürü, Dispeçer, Muhasebe, Pompacı.

S

Sabit pay

Seferin, araç ve sürücünün aylık sabit giderlerinden (maaş, bakım, sigorta, leasing) aldığı pay.

Sayaç

Aracın kilometre göstergesi. Navlun Pro'da sayaç geri gidemez.

Sefer

Bir aracın bir yükü bir yerden bir yere taşıması. Her taşıma bir seferdir.

SRC belgesi

Karayolu taşımacılığında sürücülerin mesleki yeterlilik belgesi. Türleri taşımanın türüne göre değişir.

Sütun eşleme

İçe aktarmada Excel'deki her sütunun paneldeki hangi alana gideceğini seçmek.

Ş

Şablon

Hazır kalıp. Bakım şablonu: hangi bakımın kaç km ya da kaç günde bir yapılacağı.

T

Takograf

Ağır vasıtalarda sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeden cihaz. Muayenesi belge olarak takip edilebilir.

Talimat no

Müşterinin işe verdiği numara: booking, konşimento ya da sipariş. İsteğe bağlıdır; aramada kullanılır.

Tank

Firmanın kendi yakıt deposu. Tanktan araca verilen yakıt stoktan düşer.

Taslak

Henüz kesinleşmemiş, değişebilen hâl. Hakediş taslağı seferler değiştikçe güncellenir.

Taşeron

İşi sizin adınıza kendi aracıyla yapan başka nakliye firması.

Taşeron bedeli

Seferi başka nakliye firmasına yaptırdığınızda ona ödenecek tutar.

Tevkifat

KDV'nin bir kısmının faturayı alan firma tarafından vergi dairesine ödenmesi. Navlun Pro'da oran tarihli ayardır.

Tevkifat eşiği

Tevkifatın uygulanması için belgenin KDV dahil toplamının aşması gereken tutar. Ayrıntısı tevkifat eşiği yazısındadır.

TEU

Yirmi ayaklık konteyner eşdeğeri; konteyner kapasitesinin ölçü birimi. Bir 40'lık konteyner iki TEU sayılır.

U

Uyarı

Sarı mesaj. İşi durdurmaz, kontrol etmenizi ister.

V

Vade

Faturanın ödenmesi gereken son gün.

Varış

Seferin gittiği il ve ilçe. Navlun Pro'da fiyat bu bilgiyle bulunur.

VGM

Doğrulanmış brüt ağırlık (Verified Gross Mass). Yüklü konteynerin gemiye yüklenmeden önce bildirilmesi gereken tartılmış ağırlığı.

Y

Yakıt fişi

İstasyondan ya da tanktan araca verilen yakıtın kaydı: araç, tarih, litre, km.

Yansıtma

Taşerona ya da başkasına verilen yakıtın parasının ondan alınacağını gösteren işaret.